VI Ogólnopolska konferencja naukowa „Bydgostiana. Mikrohistorie”

PROGRAM:

 

czwartek (28.05.2026)

8.30-9.00

Rejestracja uczestników Konferencji

9.00-9.30

Powitanie Gości i otwarcie Konferencji

dr Anna Kornelia Jędrzejewska (Dyrektorka Muzeum Okręgowego im. Leona Wyczółkowskiego w Bydgoszczy)

 

Panel I

prowadząca: dr Anna Nadolska (Muzeum Okręgowe im. Leona Wyczółkowskiego w Bydgoszczy)

9.30-9.45

Mikro- i makrohistorie bydgoskie w „Pamiętniku gapia” Zbigniewa Raszewskiego

prof. dr hab. Witold Stankowski (Uniwersytet Jagielloński)

9.45-10.00

Personalne i instytucjonalne związki Gdyni z Bydgoszczą

dr hab. Helena Głogowska, prof. UKW (Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy)

10.00-10.15

Mikroliteratura mikroregionu. Między Bydgoszczą a Poznaniem – przypadek Pałuk

dr hab. Małgorzata Zduniak, prof. UAM (Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu)

10.15-10.30

Od Basi w „Hajduczku” do Elizy w „Pigmalionie”. Bydgoskim śladem Stanisławy Karbowskiej ze Spieczyńskich (1886–1963)

dr Monika Opioła-Cegiełka (Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy)

10.30-10.45

Profesor Jacek Woźny – archeolog, przyjaciel muzeum

mgr Jolanta Szałkowska-Łoś, mgr Józef Łoś (Muzeum Okręgowe im. Leona Wyczółkowskiego w Bydgoszczy)

10.45-11.00

dyskusja

11.00-11.15

przerwa

 

Panel II

prowadząca: dr hab. Helena Głogowska, prof. UKW (Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy)

11.15-11.30

Między wychowaniem a służbą: cele działalności organizacji harcerskich w Bydgoszczy

dr hab. Katarzyna Marszałek, prof. UKW (Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy)

11.30-11.45

Wydawnictwo Muzeum Wojsk Lądowych w Bydgoszczy

dr hab. Łukasz Mamert Nadolski (Muzeum Wojsk Lądowych w Bydgoszczy)

11.45-12.00

100 lat Alfabetu Bydgoskiego inż. Czesława Perzyńskiego. O książkach brajlowskich i ogólnopolskiej adaptacji pisma Braille’a rodem z Bydgoszczy. Znaczenie i pamięć

mgr Michał Frąszczak, mgr Małgorzata Szczepanek, mgr Marcin Fojucik, mgr Marcin Drzewiecki, mgr Grażyna Borakiewicz (K-P SOSW nr 1 im. Louisa Braille’a w Bydgoszczy, Izba Tradycji Bydgoskiej Szkoły dla Niewidomych)

12.00-12.15

Jak uczyć lokalności? Rola projektu „1346 kroków dla Mojego Miasta” w edukacji regionalnej w Bydgoszczy

mgr Agnieszka Górzyńska (Miejski Ośrodek Edukacji Nauczycieli w Bydgoszczy, Pałac Młodzieży w Bydgoszczy, Zespół Szkół nr 19 w Bydgoszczy im. Synów Pułków)

12.15-12.30

(Nie)widoczni mieszkańcy miasta. Rola edukacji specjalnej w życiu lokalnej społeczności Bydgoszczy

mgr Maria Chodorowska (Branżowa Szkoła I stopnia nr 6 Specjalna im. Powstańców Wielkopolskich w Bydgoszczy)

12.30-12.40

dyskusja

12.40-13.00

przerwa

 

Panel III

prowadzący: dr hab. Zbigniew Zyglewski, prof. UKW (Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy, Polskie Towarzystwo Historyczne Oddział w Bydgoszczy)

13.00-13.15

Symbole miasta Bydgoszczy na dawnej pocztówce do 1920 r.

mgr Marek Kiełpiński (Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu, UMWKP)

13.15-13.30

Jak Magistrat miasta Bydgoszczy (nie) powinien funkcjonować?

dr Piotr Falkowski (Archiwum Państwowe w Bydgoszczy)

13.30-13.45

Działalność Komitetu Obchodu 600-lecia Miasta Bydgoszczy w latach 1945–1947

mgr Krzysztof Rataj (Muzeum Narodowe w Poznaniu, PAN Biblioteka Kórnicka)

13.45-14.00

„Eviva l’arte!”? Quo vadis, muralis in urbe Bydgostia? – przemiany bydgoskich murali na przestrzeni ćwierćwiecza

dr Justyna Żychlińska (Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy)

14.00-14.15

Marki przemysłowe, handlowe i usługowe w Bydgoszczy początku XX wieku a współczesność biznesowa miasta. Między lokalną renomą a początkiem brandingu

dr inż. Joanna Nowicka (Akademia Nauk Stosowanych Angeliusa Silesiusa w Wałbrzychu)

14.15-14.25

dyskusja

14.25-15.00

przerwa

indywidualne zwiedzanie wystawy „Obchody 600-lecia miasta Bydgoszczy (1946 r.)”, Gmach główny MOB, ul. Gdańska 4, sala audiowizualna

 

Panel IV

prowadzący: mgr Kamil Ściesiński (Muzeum Okręgowe im. Leona Wyczółkowskiego w Bydgoszczy)

15.00-15.15

Droga wodna Bydgoszcz-Gdynia w okresie międzywojennym

dr hab. Zbigniew Zyglewski, prof. UKW (Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy, Polskie Towarzystwo Historyczne Oddział w Bydgoszczy)

15.15-15.30

Czesław Rzadkosz – obywatel Fordonu i Bydgoszczy

mgr Hanna Rzadkosz-Florkowska (Bydgoszcz)

15.30-15.45

Aleksander Modlibowski (1890–1975). Bydgoszczanin, świadek epoki

mgr Krystian Strauss (Kujawsko-Pomorskie Centrum Kultury w Bydgoszczy)

15.45-16.00

Kim był Gustaw Bernaczek?

mgr Rafał Kubiak (Szkoła Doktorska Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy, Muzeum Solca im. Księcia Przemysła w Solcu Kujawskim)

16.00-16.15

Nie tylko Robert Matuszewski – czyli Solec w Zawiszy

mgr Łukasz Wojtecki (Muzeum Solca im. Księcia Przemysła w Solcu Kujawskim)

16.15-16.25

dyskusja

16.40-17.45

oprowadzanie kuratorskie po wystawie czasowej Osiedla bydgoskie. Czyżkówko, Jachcice, Piaski, Smukała–Opławiec–Janowo, Muzeum Historii Bydgoszczy, ul. Grodzka 7-11, piętro III – mgr Kamil Ściesiński, mgr Filip Semrau (Muzeum Okręgowe im. Leona Wyczółkowskiego w Bydgoszczy)

 

piątek (29.05.2026) 

8.15-8.40

Rejestracja uczestników Konferencji

8.40-8.45

Powitanie Gości i otwarcie drugiego dnia obrad

 

Panel I

prowadząca: dr Barbara Chojnacka (Muzeum Okręgowe im. Leona Wyczółkowskiego w Bydgoszczy)                 

8.45-9.00

Adam Grzymała-Siedlecki i jego cenny dar dla Biblioteki Miejskiej w relacjach „Dziennika Bydgoskiego”

mgr Karolina Stanek (Wojewódzka i Miejska Biblioteka Publiczna im. dra Witolda Bełzy w Bydgoszczy)

9.00-9.15

Dar, który pozostał: przekaz Konstantego Laszczki dla Muzeum Miejskiego w Bydgoszczy w 1937 roku

mgr Monika Bednarek (Muzeum Okręgowe im. Leona Wyczółkowskiego w Bydgoszczy)

9.15-9.30

Nieopowiedziana historia. Współpraca Muzeum Miejskiego z Urzędem Generalnego Powiernika dla Zabezpieczenia Niemieckich Dóbr Kultury we Wschodnich Ziemiach Przyłączonych. Wstęp do badań

dr Gabriela Frischke (Muzeum Okręgowe im. Leona Wyczółkowskiego w Bydgoszczy)

9.30-9.45

Stanisław Lejkowski (1929–2025) – rysunek, grafika i małe formy projektowe ze zbiorów Muzeum Okręgowego im. Leona Wyczółkowskiego w Bydgoszczy

mgr Małgorzata Szafkowska (Muzeum Okręgowe im. Leona Wyczółkowskiego w Bydgoszczy)

9.45-10.00

Czy warto badać mikrohistorie? Kilka uwag o odkryciu z miejscowości Jarki w gminie Rojewo

dr Krzysztof Jarzęcki, mgr Joanna Didik (Muzeum Okręgowe im. Leona Wyczółkowskiego w Bydgoszczy)

10.00-10.10

dyskusja

10.10-10.30

przerwa

 

Panel II

prowadząca: dr Monika Kosteczko-Grajek (Muzeum Okręgowe im. Leona Wyczółkowskiego w Bydgoszczy)

10.30-10.45

Recepcja „Sąsiadów” Aleksandra Ścibora-Rylskiego

prof. dr hab. Piotr Zwierzchowski (Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy)

10.45-11.00

Teatr (dla) miasta – o dyrekcji Władysława Stomy w Teatrze Miejskim w latach 1927–1938

mgr Szymon Spichalski (Teatr Baj Pomorski)

11.00-11.15

Aktorki bydgoskich wytwórni filmowych w latach 20. XX wieku

dr Anna Nadolska (Muzeum Okręgowe im. Leona Wyczółkowskiego w Bydgoszczy)

11.15-11.30

Leonard Pietraszak i jego obecność w pamięci Bydgoszczy

mgr Filip Semrau (Muzeum Okręgowe im. Leona Wyczółkowskiego w Bydgoszczy)

11.30-11.45

Amatorski Klub Filmowy „Jupiter” – historia oczami Karola Alchimowicza

mgr Lucyna Gęsikowska (Wojewódzka i Miejska Biblioteka Publiczna im. dr. Witolda Bełzy w Bydgoszczy)

11.45-11.55

dyskusja

11.55-12.15

przerwa

 

Panel III

dr Łukasz Kosiński (Szpital Uniwersytecki nr 2 im. dr. Jana Biziela w Bydgoszczy)

12.15-12.30

Między pruskim dziedzictwem a polską rzeczywistością. Przykład podbydgoskich majątków ziemiańskich

dr Katarzyna Grysińska-Jarmuła (Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy)

12.30-12.45

Historia bydgoskiego hokeja na lodzie (1926–1966)

mgr Piotr Mateja (Muzeum Okręgowe im. Leona Wyczółkowskiego w Bydgoszczy)

12.45-13.00

Kto uratował Madonnę z bydgoskiej fary?

mgr Kamil Ściesiński (Muzeum Okręgowe im. Leona Wyczółkowskiego w Bydgoszczy, Szkoła Doktorska Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy)

13.00-13.15

Od Królewca do Bydgoszczy: dzieje przedsiębiorstwa Dr. Behring i Ska

mgr Patryk Mróz (Bydgoszcz)

13.15-13.30

Od radomskiego rolnika do bydgoskiego adwokata i kolekcjonera. Historia Antoniego Gołdy (1941–1990)

lic. Bartosz Gołda (Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu)

13.30-13.40

dyskusja

13.40-14.15

przerwa

 

Panel IV

prowadzący: dr hab. Wojciech Ślusarczyk, prof. UMK (Muzeum Okręgowe im. Leona Wyczółkowskiego w Bydgoszczy, Collegium Medicum Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu)

14.15-14.30

Wielki Zakład Tresury Psów Franciszka Budy w życiu społeczno-kulturalnym Bydgoszczy w latach 1925–1939

mgr Piotr Mrozowski (Zakład Kynologii Policyjnej Centrum Szkolenia Policji w Legionowie)

14.30-14.45

Białoruski Komitet Samopomocy w Bydgoszczy (1941–1945)

mgr Herman Kavaleuski (Zespół Szkół Ogólnokształcących i Zawodowych w Solcu Kujawskim)

14.45-15.00

Stacja kolejowa w Emilianowie i konspiracyjna działalność Armii Krajowej w Bydgoszczy w czasie II wojny światowej

mgr Maria Krystek (Muzeum Okręgowe im. Leona Wyczółkowskiego w Bydgoszczy)

15.00-15.15

Działalność w zakresie szkolenia lotniczego Ligi Lotniczej oraz Ligi Przyjaciół Żołnierza w Bydgoszczy i Fordonie w latach 1946–1962

dr Arkadiusz Kaliński (Muzeum Wojsk Lądowych w Bydgoszczy)

15.15-15.30

„Przejęcie i likwidacja przebiega zgodnie z planem”. Zamknięcie Niższego Seminarium Duchownego we Włocławku w 1961 roku

mgr Piotr Księżniakiewicz (Szkoła Podstawowa im. Jana Pawła II w Łochowie)

15.30-15.40

dyskusja

15.40-16.00

przerwa

 

Panel V

prowadzący: mgr Filip Semrau (Muzeum Okręgowe im. Leona Wyczółkowskiego w Bydgoszczy)

16.00-16.15

Działalność narodowa i twórczość pisarska Stefanii Tuchołkowej

Martyna Schalau (Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy)

16.15-16.30

Ocalić od zapomnienia – 40 lat Muzeum Oświaty w Bydgoszczy

mgr Iwona Gurtowska, mgr Joanna Grabowska-Janowiak (Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka im. Mariana Rejewskiego w Bydgoszczy)

16.30-16.45

Osiedle Wyżyny w Bydgoszczy oczami mieszkańców (na przykładzie wypowiedzi na portalu Facebook)

dr Henryk Duszyński-Karabasz (Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy)

16.45-17.00

Głusi w pamięci Bydgoszczy. Historia mówiona jako praktyka dostępności epistemicznej

Mila Burchart (Centrum Nauki i Kultury Młyny Rothera, Uniwersytet Warszawski)

17.00-17.15

Gwara bydgoska oczami młodzieży. Czy jej popularyzacja wśród młodych jest potrzebna?

lic. Mateusz Hełminiak (Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy)

17.15-17.35

dyskusja i zakończenie konferencji

 

termin: 28–29 maja 2026 roku

miejsce obrad: Budynek Główny MOB, ul. Gdańska 4, Bydgoszcz

 

Patronat honorowy:

Wojewoda Kujawsko-Pomorski – Michał Sztybel

Marszałek Województwa Kujawsko-Pomorskiego – Piotr Całbecki

Prezydent Miasta Bydgoszczy – Rafał Bruski

Starosta Bydgoski – Piotr Kozłowski

Polska Akademia Nauk Oddział w Gdańsku

 

Partnerzy:

Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy

Wyższa Szkoła Gospodarki w Bydgoszczy

Polskie Towarzystwo Historyczne Oddział w Bydgoszczy

Wojewódzka i Miejska Biblioteka Publiczna im. dr. Witolda Bełzy w Bydgoszczy

Muzeum Wojsk Lądowych w Bydgoszczy

Miejskie Centrum Kultury w Bydgoszczy, Pałace Ostromecko

Towarzystwo Miłośników Miasta Bydgoszczy

Miejski Ośrodek Edukacji Nauczycieli w Bydgoszczy

Branżowa Szkoła I stopnia nr 6 Specjalna w Bydgoszczy im. Powstańców Wielkopolskich

Szlak Wody, Przemysłu i Rzemiosła w Bydgoszczy TeH₂O

 

Patroni medialni:

TVP 3 Bydgoszcz

Radio Pomorza i Kujaw

Express Bydgoski