kontrast:   czcionka: A A+ Muzeum bez barier
PL  EN

Odwiedź nas na:





Polecamy

wystawy i wydarzenia:



Drukuj

Informacje o wystawie


Kraj naszej wyobraźni… Wystawa malarstwa i rysunku Teofila Ociepki w 125 rocznicę urodzin artysty

Kraj naszej wyobraźni… Wystawa malarstwa i rysunku Teofila Ociepki w 125 rocznicę urodzin artysty

Autor: Maria Flinik-Huryn, aranżacja: Katarzyna Wolska, Bożena Januszewska
Miejsce ekspozycji: Spichrze nad Brdą – ul. Grodzka 7-11
Wystawa czynna do: 2016-07-31

Ekspozycja Kraj naszej wyobraźni… Wystawa malarstwa i rysunku Teofila Ociepki w 125 rocznicę urodzin artysty, prezentuje sylwetkę jednego z najciekawszych, obok Nikifora, polskich artystów malarzy tzw. naiwnych XX wieku – Teofila Ociepki. Otwarcie wystawy przewidziano na 22 kwietnia 2016 roku – w dzień 125 rocznicy urodzin artysty. Jest to pierwsza retrospektywna wystawa twórczości tego wyjątkowego malarza w bydgoskim Muzeum, a po 45 latach druga w naszym mieście.

Teofil  Ociepka (1891-1978) - urodził się w Janowie, dzisiejszej dzielnicy Katowic. Pochodził z rodziny górniczej. Ukończył elementarną  szkołę powszechną - przewidzianą w niemieckim systemie oświatowym dla rodzimych mieszkańców Górnego Śląska. Od 14 roku życia pomagał matce w utrzymaniu rodziny; pracował na różnych stanowiskach, był m.in. gońcem magistrackim, pomocnikiem w gospodzie, urzędnikiem pocztowym, kolejarzem; ostatecznie został maszynistą obsługującym turbinę w elektrowni kopalni „Wieczorek”. Na tym stanowisku pozostał aż do chwili przejścia na emeryturę w 1958 roku. Podczas pierwszej wojny światowej, będąc żołnierzem cesarskiej armii niemieckiej, walczył na kilku frontach: w Rumunii, Belgii, Francji, na Węgrzech, na Łotwie.  Po wojnie wrócił do rodzinnego Janowa. Był jednym z przywódców janowskiej gminy okultystycznej (posiadał status mistrza nauk tajemnych). W 1946 roku założył przy domu kultury koło plastyczne, z którego wyrosła grupa malarzy-amatorów, zwana Grupą Janowską. Od wczesnej młodości bardzo dużo czytał. W księgach szukał prawd uniwersalnych, jednolitego systemu wierzeń religijnych. Interesował się baśniami i legendami śląskimi, okultyzmem, teozofią, alchemią, astrologią, telepatią, jasnowidzeniem, magią, proroctwami, hipnozą. Był amatorem, samodzielnie uczył się techniki malarskiej. Zaczął malować w 1927 roku z polecenia i namowy Filipa Hohmanna - Szwajcara zamieszkałego w Wittenberdze, okultysty i różokrzyżowca. Po krytyce pierwszych prac o tematyce moralizatorskiej, która go spotkała w 1930 roku ze strony profesora Tadeusza Dobrowolskiego – ówczesnego dyrektora Muzeum Śląskiego  w Katowicach, zarzucił twórczość artystyczną  na kilkanaście lat. Ponownie zaczął tworzyć ok. roku 1947, dzięki Józefowi Ligęzie, dyrektorowi Muzeum w Bytomiu, który uznał wartość jego dzieł i skierował malarskie zainteresowania, w kierunku dokumentacji legend i baśni śląskich. W ciągu całej swojej  artystycznej działalności namalował około 200 obrazów. Prace Teofila Ociepki  przeplatają elementy zaczerpnięte z życia górników, śląskich baśni, legend, literatury okultystycznej i snów; odznaczają się zagęszczeniem kompozycji, jaskrawą, bogatą kolorystyką, gładką powierzchnią. Artysta chętnie malował świat fantastycznych dżungli, paproci, ptaków i dzikich zwierząt. Na wielu obrazach przedstawił często podejmowany przez siebie temat walki Dobra ze Złem. W 1959 roku, wstąpił w związek małżeński z Julianną  Ufnal; zerwał kontakty z przyjaciółmi i z okultyzmem,  wystąpił z grupy Janowskiej i przeniósł się na stałe do Bydgoszczy, gdzie spędził ostatnie 10 lat swojego życia. W 1976 roku, został odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski.  Zmarł w wieku 87  lat - 15 stycznia 1978 roku. Spoczywa na cmentarzu komunalnym przy ulicy Lotników w Bydgoszczy. Kolekcje jego dzieł  znajdują się w zbiorach  prywatnych oraz polskich i zagranicznych muzeów. W Bydgoszczy organizowany jest co dwa lata Ogólnopolski Konkurs Malarski im. Teofila Ociepki.

Ekspozycja Kraj naszej wyobraźni… składa się z 38 obrazów, 12 rysunków, 6 listów napisanych przez artystę oraz czarno-białych zdjęć z lat 1960-1962 autorstwa Anny Chojnackiej. Dowiadujemy się z nich nie tylko jak wyglądał Teofil Ociepka, ale w jakim otoczeniu żył, mieszkał, pracował i tworzył. Muzeum Okręgowe posiada w swych zbiorach pięć obrazów Teofila Ociepki. Pozostałe prace pochodzą ze zbiorów Państwowego Muzeum Etnograficznego w Warszawie, Muzeum Historii Katowic, Muzeum Śląskiego i Biblioteki Śląskiej w Katowicach, Muzeum Miejskiego w Zabrzu, Muzeum Górnośląskiego w Bytomiu, Muzeum im. Jacka Malczewskiego w Radomiu, Muzeum Etnograficznego im. Seweryna Udzieli i galerii D, Art Naif w Krakowie, galerii Barwy Śląska w Rudzie Śląskiej oraz z prywatnych kolekcji. Pięćdziesiąt prac – obrazów i rysunków, które prezentujemy w układzie chronologicznym, ilustruje 41 lat twórczości artysty. Najstarszy rysunek pochodzi z 1935 roku (Bezrobocie na Śląsku, 1935), a obraz z roku 1949 (Skarbnik w studni). Najmłodsze prace, to trzy rysunki z 1976 roku (Rysunek fantastyczny I, II, III) oraz obraz z 1975 roku (Przyjaźń w kosmosie).  Prezentowane obrazy i rysunki ilustrują kilka kręgów tematycznych  poruszanych przez artystę. Składają się na nie prace niosące treści metafizyczne, mówiące o tajemnicy istnienia i poszukiwaniu prawdy; obrazy inspirowane wydarzeniami przytaczanymi w biblii; kompozycje obrazujące świat baśni i legend śląskich oraz związane z realiami życia na Śląsku; dzieła  przedstawiające wyobrażone życie na Saturnie; prace prezentujące podszytą tajemniczym nastrojem dżunglę; wizerunki, których genezą były osobiste przeżycia artysty czy obrazy namalowane na zamówienie. Udostępnione na wystawie listy Teofila Ociepki (do Adama Wisza – lekarza i społecznika oraz Tadeusza Makarczyńskiego – reżysera) pochodzą ze zbiorów Biblioteki Śląskiej i Muzeum Śląskiego w Katowicach. Zawierają opisy spraw bieżących i dotyczą twórczości malarskiej artysty. Na monitorze usytuowanym w przestrzeni wystawienniczej przedstawiamy powstały w Wytwórni Filmów Dokumentalnych i Fabularnych w Warszawie film z 1961 roku, w reżyserii Tadeusza Makarczyńskiego, obrazujący życie i twórczość artysty pt.: Spotkanie z Teofilem Ociepką, a  na ekranie – animację filmową, inspirowaną obrazami Teofila Ociepki, wykonaną przez Karolinę Suchodolską. Ekspozycji towarzyszy wydawnictwo o tym samym tytule, zawierające m.in. zdjęcia prezentowanych dzieł, biografię artysty i esej omawiający twórczość Ociepki.

Mamy nadzieję, że wystawa pomoże widzom muzealnym zagłębić się w świat wyobraźni artysty, ale również rozwinie wyobraźnię każdego z nas, a więc odwiedźmy wspólnie …Kraj naszej wyobraźni… 

Wernisaż odbędzie się 22 kwietnia o godz. 18:00 - wstęp wolny.

Wydarzenia towarzyszące:

27 kwietnia 2016 roku, o godz. 17.00, zapraszamy na kuratorskie oprowadzanie po wystawie „Kraj naszej wyobraźni…Wystawa malarstwa i rysunku Teofila Ociepki w 125 rocznicę urodzin artysty”. Prezentacji dokona jej autorka, kustosz Maria Flinik-Huryn. Wstęp wolny.

Spichrze nad Brdą, ul. Grodzka 7-11

„Teofil Ociepka – ciągłe źródło inspiracji”

Spotkanie z Sonią Wilk odbędzie się 29 czerwca 2016 roku, o godz. 17.00, wstęp wolny

Postać Teofila Ociepki rozpatrywana może być szerzej, aniżeli wyłącznie przez pryzmat jego malarstwa. Zazwyczaj analizując twórczość artystyczną zastanawiamy się co było inspiracją dla powstania danego dzieła, czy i na ile odegrała tu rolę biografia. Rzadziej zastanawiamy się nad recepcją  danego twórcy, tym bardziej w odniesieniu do malarstwa naiwnego.

Tym czasem Teofil Ociepka wpłynął nie tylko na krąg malarzy związanych
z przykopalnianym domem kultury  przy kopalni „Wieczorek” zwanych obecnie „Grupą Janowską”, ale rozbudził także wyobraźnie pisarzy, malarzy i filmowców.

Spotkanie będzie sposobnością do przypomnienie sylwetki malarza, omówienia najważniejszych aspektów jego twórczości oraz prześledzenia wpływu jego sztuki na różne dziedziny kultury.

Sonia Wilk, teoretyk sztuki, kurator wystaw ogólnopolskich i międzynarodowych. Interesuje się sztuką nieprofesjonalną, w tym przede wszystkim twórczością osób niepełnosprawnych intelektualnie i chorych psychicznie. Ukończyła studia zakresu filozofii na Wydziale Pedagogiczno-Artystycznym Uniwersytetu Śląskiego oraz studia muzeologiczne na Uniwersytecie Jagiellońskim i w Akademii Dziedzictwa przy Międzynarodowym Centrum Kultury w Krakowie. Studiowała w Instytucie Historii Sztuki KUL. Często uczestniczy w sesjach naukowych i konferencjach na temat sztuki nieprofesjonalnej w całej Polsce i za granicą. Wygłasza odczyty i wykłady. Artykuły zamieszcza w czasopismach ogólnopolskich i publikacjach naukowych. Jest autorem tekstów katalogów licznych wystaw  plastyki nieprofesjonalnej. Od 2008 roku jest kierownikiem Działu Plastyki Nieprofesjonalne Muzeum Śląskiego w Katowicach, kustoszem i kuratorem zbiorów. Stale prezentuje różnorodne zjawiska artystyczne. Jest również autorką cyklu wystaw prezentującego najciekawszych współczesnych artystów w obrębie art brut, zatytułowanego „Vivat Insita”, oraz kuratorką wystawy stałej plastyki nieprofesjonalnej w nowej siedzibie Muzeum Śląskiego w Katowicach.

Spotkanie odbywa się w ramach cyklu Muzealne Perły.

 

 

Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego

logotyp Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego

Patronat honorowy:

   

Patronat medialny:

 

Opieka medialna:


Dostępne galerie zdjęć:


Eksponaty (7)
Zobacz galerię
Fotoreportaż (8)
Zobacz galerię
   



Designed: Jimpenny / Programmed: FreshData