Ustawienia
PL  EN

Odwiedź nas na:



Polecamy

wystawy i wydarzenia:





Józef Czapski, "Wystawa - Szkic do obrazu", 1977, olej, płótno, 50 x 65 cm


Datowanie: 1977


Józef Czapski był aktywny na dwóch płaszczyznach: pochłaniała go sztuka oraz pisarstwo. Naukę malarstwa rozpoczął w 1918 r. w warszawskiej Szkole Sztuk Pięknych, studia artystyczne kontynuował w Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie. W 1924 r. pod kuratelą Józefa Pankiewicza, wraz z grupą jego uczniów (m.in. Janem Cybisem, Arturem Nachtem-Samborskim, Piotrem Potworowskim) wyjechał do Paryża; tu artyści działali odtąd pod nazwą Komitet Paryski. Pobyt Czapskiego we Francji rozpoczęły gruntowne studia muzealne malarstwa dawnych mistrzów, przy równoczesnym zainteresowaniu sztuką współczesną – płótnami impresjonistów i postimpresjonistów. Tradycjom kolorystycznym grupy kapistów artysta pozostał wierny w okresie powojennym. Buntując się przeciw dominacji treści w tradycji sztuki polskiej, zdecydował się uprawiać "malarstwo czyste" - karmiące się własnymi treściami, oderwane od jakiejkolwiek zależności. Tematykę prac odnajdował w podpatrywanych, powszednich sytuacjach, w „teatrze codzienności”. Malował portrety, wnętrza, pejzaże, sceny miejskie, martwe natury, w których zgłębiał poszczególne studia form, barw i światła. Dążąc do syntetycznego ujęcia przedmiotu, przywiązywał wielką wagę do konstrukcji obrazu.


Często utrwalanym przez Czapskiego motywem była scena rozgrywająca się w galerii sztuki.  Gdy w  1977 r. otwarto w Grand Palais w Paryżu retrospektywę  w stulecie śmierci Gustave’a Courbeta, malarz wykonał liczne studia przygotowawcze do obrazu Wystawa (E. Karpeles, Prawie nic. Józef Czapski. Biografia malarza, Warszawa 2019). Odnajdujemy w nim nie tylko intrygujące, pełne ekspresji, zestawienia czystych barw, ale przede wszystkim  - wyszukane kadrowanie nadające kompozycji dynamikę. Obraz rytmizują powtórzenia, odbicia, echa – ścian, obrazów, postaci (również nas oglądających obraz). 


W powojennej Polsce twórczość literacka Józefa Czapskiego była objęta całkowitym zakazem publikacji, a jego obrazy eksponowano rzadko, zwykle jedynie przy okazji zbiorowych wystaw malarstwa kapistów. Przyczyniły się do tego pobudki polityczne – Czapski jako delegat rządu RP na emigracji działał w międzynarodowej komisji badającej zbrodnię katyńską. Poruszające relacje złożył we Wspomnieniach starobielskich, a następnie w książce Na nieludzkiej ziemi. Jako współzałożyciel paryskiej „Kultury” ściśle współpracował z miesięcznikiem. W ciągu dziesięcioleci publikowania na łamach czasopisma zamieszczał liczne komentarze polityczne, recenzje wystaw i eseje, w których podejmował problemy sztuki, kultury oraz szeroko pojętej etyki, co sukcesywnie ugruntowywało jego pozycję jako autorytetu moralnego, fascynującej osobowości i świadka historii. 

Obraz autorstwa Józefa Czapskiego Wystawa - Szkic do obrazu można oglądać w gmachu MOB przy ul. Gdańskiej 4.
 

Inga Kopciewicz  

 

Józef Czapski, Wystawa - Szkic do obrazu, 1977, olej, płótno, 50 x 65 cm

Józef Czapski, Wystawa - Szkic do obrazu, 1977, olej, płótno, 50 x 65 cm, fot. W. Woźniak





Designed: Jimpenny / Programmed: FreshData