kontrast:   czcionka: A A+ Muzeum bez barier
PL  EN

Odwiedź nas na:



Muzeum

Rozbudowa kolekcji polskich motorowerów

20.11.2018

Muzeum Okręgowe im. Leona Wyczółkowskiego w Bydgoszczy dzięki dofinansowaniu ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego zakupiło dziewięć motorowerów produkowanych w latach 1961-1994 w Bydgoskich Zakładach Rowerowych Romet. Zbiór składa się z takich modeli jak: Komar typ MR230, MR231, MR 2338 i MR2352, Pegaz, Kadet, "motorynka" Pony M1 i M2, oraz Chart. Wspomniane motorowery są najbardziej istotne w ujęciu polskiej produkcji jednośladów  na przestrzeni całej historii marki „Romet”. Zakup wymienionych egzemplarzy z pewnością wzbogaci muzealną kolekcję produkowanych przez bydgoski zakład w XX wieku rowerów i motorowerów. Kolekcja prezentowana jest na naszym profilu na Facebooku jako obiekty tygodnia oraz na stronie internetowej MOB.

Komar MR 230

W 1960 roku Zjednoczone Zakłady Rowerowe w Bydgoszczy rozpoczęły produkcję motorowerów. Pierwszym wyrobem był Komar model 230. Jego konstrukcja została opracowana w latach 57-58 przez zespól inżynierów: Bronisława Kędzierskiego, Andrzeja Kontzera i Józefa Podlaskiego.
Podstawowym założeniem było dotarcie do jak największego grona klientów - motorower miał być prosty i tani w eksploatacji, co zresztą zostało osiągnięte.
Bydgoska fabryka zdecydowała się, mimo iż były już wtedy seryjnie produkowane nowocześniejsze silniki typu S38 ( zastosowany w Żaku), na zastosowanie silników wypróbowanych we wrocławskich Rysiach z niewielką korektą przełożeń skrzyni biegów i bez dekompresora.
Prostota pojazdu była często podkreślana w prasie fachowej. m.in. "Motor" napisał: "Prymitywny polski pojazd mający zastąpić rower"
Pojazd sprzedawano w cenie 4500 zł.
Nie posiadał on żadnej amortyzacji zawieszenia i tak zwane siodło rowerowe.

Komar MR 231

Nasz kolejny obiekt produkowany był w latach 1962-1963. W odróżnieniu od Komara 230 model 231 posiadał nowe zawieszenie oraz lampę przednią. Zmiana zawieszenia przedniego wymusiła zmianę sposobu mocowania kierownicy, której kształt też zmieniono. Ze względu na decyzję władz skupiającą całą produkcję silników do jednośladów w zakładach w Nowej Dębie i zaprzestaniem wytwarzania silników typu SM01, SM02 we Wrocławiu, wymusiło to skonstruowanie nowej wersji Komara przystosowanej do silnika typu S-38 znanego również z Żaka. Nowy model uzyskał numer produkcyjny 231, a do produkcji wszedł w roku 1962. Produkowano dwie wersje 231 i 231B różniące się silnikiem. Wersja 231 miała silnik S38 z tłoczoną pokrywą iskrownika jak w motorowerze Żak, a wersja S38B miała pokrywę odlewaną jak późniejsze modele.

Komar MR 2338

W roku 1972 do podwozia modelu 2330 zabudowano nowy zespół napędowy S-38 SH. Miał on kilka istotnych zmian w stosunku do poprzednio stosowanych silników. Moc maksymalna wzrosła do 1,25 KW przy 4700 obr./min., moment obrotowy osiągnął 2,9 Nm przy 3400 obr./min. Zupełnie inaczej rozwiązano zespoły sprzęgła i skrzyni biegów zastępując je zamontowanym na czopie wału korbowego bębnowym sprzęgłem odśrodkowym zespolonym ze sprzęgłem rozruchowym. Zamiast dotychczasowej rączki zmiany biegów, na lewej stronie kierownicy zastosowano prostą w obsłudze dźwignię (odprężnik), która jest naciskana tylko podczas rozruchu silnika. Skrzynia biegów miała jedno stałe przełożenie, a prędkość jazdy regulowano obrotami silnika.

Komar MR 2352

Kolejnym obiektem pozyskanym w ramach dotacji jest motorower Komar MR 2352. Produkowany był on z bydgoskich zakładach w latach 1978 - 1980. Jest to ostatnia odmiana konstrukcji Komara. Zamiast silnika S38ZB4 posiadał on silnik 017 tzw. "kwadrat" z ręczną zmianą biegów. Zlikwidowano także charakterystycznych dla poprzednich modeli osłony gaźnika. Zunifikowano widelec przedni z motorowerami Kadet (zmiana sposobu mocowania błotnika przedniego), oddzielna lampa przednia wykonana z tworzywa sztucznego. Osłona łańcucha była wykonana z tworzywa sztucznego. Dzięki nowej jednostce napędowej zużycie paliwa spadło z 2l /100km do poziomu 1,8 l / 100 km.

Pegaz

Przedstawiamy następny motorower z rodziny "700" w stosunku do poprzednika różnił się tym, że producent postawił na poprawę ergonomii. Rozszerzono zakres regulacji siodła i kierownicy, zastosowano nowy zespół napędowy serii 017 o mocy 1,6 KM i poprawionej elastyczności. Zmieniono również widelec przedni teleskopowy różniący się szczegółami konstrukcyjnymi od tego znanego z modelu 710. To  co wyróżniało modele rodziny 700 z grona motorowerów Romet, to bak paliwa montowany nie na rurze między siodłem a kierownicą, lecz za siodłem w miejscu, gdzie poprzednie modele posiadały bagażnik.

Pony M1

Pony M1 była zupełnie nową konstrukcją opartą wprawdzie o podzespoły stosowane w innych seryjnie produkowanych w tym czasie motorowerów, ale idea zbudowania małego pojazdu przeznaczonego głównie dla młodzieży było pomysłem całkowicie rewolucyjnym. Niska rama oparta na balonowych kołach oraz wysoka wywinięta kierownica tworzyły charakterystyczną sylwetkę pojazdu. W modelu tym w odróżnieniu od późniejszych modeli uwagę zwracało również siodło typu rowerowego z możliwością regulacji wysokości.

Ostatecznie pierwsze prototypy tego motoroweru powstały prawdopodobnie już w 1975 roku. W 1978 roku Zakłady Romet wypuściły na rynek, idąc za trendami światowymi, nowy miniaturowy motorower oznaczony jako 50M1. Motorower otrzymał silnik bazujący na silniku 017 z dodatkowym tłumikiem szmerów ssania i tak zmodyfikowany nosił oznaczenie 022.

Pony M2

w modelu tym zastosowano nową jednostkę napędową gdzie zmiana biegów odbywała się dźwignią nożną.

Zastosowano także inną kanapę siedzenia - stosowaną wcześniej w Komarach. Zastosowano również mniejszą kierownicę.

Kadet 110 – Automatic

Produkowany był w latach 1989-1993. Model 110 to odmiana modelu 780 przystosowana do silnika Jawa 225. Zmian dokonano w zakresie przystosowania podwozia do nowego silnika, czyli zmieniono uchwyty ramy, przełożenie przekładni łańcuchowej oraz dokonano niezbędnych zmian w instalacji elektrycznej. Ciekawostką w tym modelu był sposób uruchamiania hamulca tylnego - dźwignią po lewej stronie kierownicy, gdzie zwykle jest sprzęgło. Zbiornik paliwa ma pojemność 4,5 l, natomiast jego zużycie wynosi 2,0 l/100 km przy prędkości 45 km/h. Ciężar własny pojazdu to 45 kg, dopuszczalne obciążenie nie powinno przekraczać 120 kg.

Chart 210

Pojazd(produkowany w latach 1988-1994)  był całkowicie nową konstrukcją zdecydowanie odbiegającą od dotychczasowych modeli. Z nowości należy wymienić seryjnie montowane kierunkowskazy, światło stop, hydrauliczne amortyzatory – o skoku dwukrotnie większym niż poprzednie modele, dwuosobowe siodło kanapowe. Pojazd wyposażono w nowej konstrukcji trzybiegowy silnik zaprojektowany przez DEZAMET charakteryzujący się zharmonizowaniem z sylwetką motoroweru i dobrymi osiągami, a także dłuższymi przebiegami między-naprawczymi. Jest to ostatni motorower produkowany w Zakładach Rowerowych Romet. 

 

 

 

Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury

 


Komar Model 230 : kliknij
Komar MR 2338 : kliknij
Kadet 110 – Automatic : kliknij
Komar MR 2352 : kliknij
Pegaz : kliknij
Chart 210 : kliknij
ZZR Komar MR 231 : kliknij
Pony M1 : kliknij
Pony M2 : kliknij
 : kliknij


Polecamy

wystawy i wydarzenia:




Designed: Jimpenny / Programmed: FreshData