kontrast:   czcionka: A A+ Muzeum bez barier
PL  EN

Odwiedź nas na:



Polecamy

wystawy i wydarzenia:





Stanisław Wyspiański, "Portret Lucjana Rydla", 1898

Datowanie: 1898


 
 
Przypadająca w styczniu kolejna rocznica urodzin Stanisława Wyspiańskiego skłania do przypomnienia jednego z jego dzieł w zbiorach bydgoskiego muzeum. 
Geniusz i wszechstronność uczyniły z Wyspiańskiego twórcę na miarę renesansowego wizjonera. Dramaturg, poeta, teoretyk i reformator teatru, malarz, grafik, scenograf, architekt, projektant - z odwagą i rozmachem łączył rozmaite sfery, spełniając modernistyczną zasadę współistnienia sztuk. Dekoracyjny, kreślony secesyjną kreską wizerunek Lucjana Rydla — literata i przyjaciela Wyspiańskiego ze szkolnej ławy — został namalowany dwa lata przed ślubem portretowanego z chłopką Jadwigą Mikołajczykówną. Wpisujący się w modę „chłopomanii”, w myśl zasady: „Weź pan sobie żonę z prosta: duza scęścia, małe kosta”, związek przypieczętowany został ślubem w Bazylice Najświętszej Maryi Panny w Krakowie, wesele zaś odbyło się w podkrakowskich Bronowicach. Jak wspominał Tadeusz Boy-Żeleński w Plotce o „Weselu”ֳ Wyspiańskiego: „Wieś była oczywiście zaproszona cała, z miasta kilka osób z rodziny i przyjaciół Rydla, cały prawie światek malarski z Krakowa. I Wyspiański. Pamiętam go jak dziś, jak, szczelnie zapięty w swój czarny tużurek, stał całą noc oparty o futrynę drzwi, patrząc swoimi stalowymi, niesamowitymi oczyma. Obok wrzało weselisko, huczały tańce, a tu, do tej izby raz po raz wchodziło po parę osób, raz po raz dolatywał jego uszu strzęp rozmowy. I tam ujrzał i usłyszał swoją sztukę. (…) Zamierzał tu napisać złośliwy pamflecik na swoich znajomych; w trakcie pisania geniusz poezji porwał go za włosy i ściany Bronowickiego dworku rozszerzyły się — niby nowe Soplicowo — w symbol współczesnej Polski”. Rok później w Teatrze Miejskim w Krakowie odbyła się prapremiera dramatu Wyspiańskiego „Wesele”.  
Portret Lucjana Rydla prezentowany jest obecnie w Galerii Sztuki Nowoczesnej na wystawie czasowej Mistrzowie. Jest to wyjątkowa okazja aby go obejrzeć, gdyż kruchość podłoża i ulotność techniki w jakiej został wykonany, wymusza jedynie sporadyczne eksponowanie dzieła.
 
 
Inga Kopciewicz
 
Stanisław Wyspiański,
fot. Stanisław Wyspiański, Portret Lucjana Rydla, 1898
pastel, papier, 57,0  x 57,0 cm
sygn. l.g.: SW. / 1898
MOB/S.273
zakup, 1961
 

 





Designed: Jimpenny / Programmed: FreshData