kontrast:   czcionka: A A+ Muzeum bez barier
PL  EN

Odwiedź nas na:



Polecamy

wystawy i wydarzenia:





Ceramiczny wózek kultowy (VIII - VI w. p. n.e.)

Pochodzenie: Ceramiczny wózek kultowy
Datowanie: VIII - VI w. p. n.e.


 
 
W Muzeum Okręgowym im. Leona Wyczółkowskiego w Bydgoszczy, w piwnicy Białego Spichrza - Zbiory Archeologiczne na Wyspie Młyńskiej od 30 listopada 2017 roku do 28 lutego 2018 roku prezentowana jest  ekspozycja „Domasław – nekropolia arystokracji z wczesnej epoki żelaza” przygotowana ze zbiorów wrocławskiego Zespołu Badań Ratowniczych Instytutu Archeologii i Etnologii PAN przy współpracy Muzeum Miejskiego Wrocławia.
 
Wśród ogromu niezmiernie interesujących eksponatów najbardziej rozpoznawalnym zabytkiem jest  czterokołowy gliniany wózek odkryty wewnątrz jednego z grobów komorowych (forma grobu, w której charakterystycznym elementem są wewnętrzne komory w postaci drewnianych skrzyń). Jest to unikatowy na skalę europejską okaz datowany na wczesną epokę żelaza (VIII – VI w. p.n.e.). Składa się z ceramicznej miseczki, pokrytej malowanym ornamentem, oraz czteroszprychowych kółek osadzonych na dwóch osiach umieszczonych w otworach wykonanych w nóżkach przymocowanych do naczynia.
 
Wózki tego rodzaju rozpowszechnione m.in. w epoce brązu i wczesnej epoce żelaza  związane były z kultem solarnym oraz obrzędami pogrzebowymi. Wierzono, że za ich pomocą zmarły przenosił się w symboliczny sposób do świata pozagrobowego. Zwyczaje te nawiązują do kręgu cywilizacji śródziemnomorskiej, a zwłaszcza starożytnej Grecji, gdzie ciała wodzów, czy też bohaterów, w trakcie ceremonii pogrzebowej przewożono  na wozie, co potwierdzają sceny narracyjne na naczyniach ceramicznych.
 
Wozy żałobne, często pełnowymiarowe, niekiedy rozebrane, należą również do charakterystycznych elementów wyposażenia pozostawionego w grobach społeczności  kultury halsztackiej, która uformowała się w początkach epoki żelaza ogarniając swym zasięgiem przyalpejskie obszary w środkowym i górnym dorzeczu Dunaju i Renu aż po wschodnią Francję, a także tereny położone na wschód od Alp. Sprzęty te występowały w grobach szkieletowych, najczęściej przykrytych kurhanem, które ze względu na bogactwo wyposażenia zaliczamy do kategorii grobów „książęcych”, a znamy je np. z Vix (wsch. Francja), Hochdorfu (Niemcy). W przypadku Domasławia wózek pochodził z grobu ciałopalnego, jednak ze względu na ilość i jakość wyposażenia (około 50 naczyń glinianych oraz kilkanaście innych przedmiotów m.in. siekierka, dłuta oraz noże żelazne, szpile brązowe, garnitury toaletowe, paciorki bursztynowe), a także ze względu na jego konstrukcję (grób komorowy) możemy sądzić, że zmarły należał do wyróżniającej się części społeczeństwa. Wspomniany pochówek nie był jedynym tak bogato wyposażonym, gdyż na liczącej około 800 grobów nekropolii z wczesnej epoki żelaza odkryto ich zdecydowanie więcej (blisko 300).
 
Wszystko to przemawia za tym, że wśród tej społeczności wykształciła się grupa arystokracji. Jej przedstawiciele swoim zmarłym składali do grobów dary w postaci broni, narzędzi, ozdób, wyrobów luksusowych. Wiele z nich świadczy o tym, że mieszkańcy tych terenów utrzymywali bliskie związki z przedstawicielami ówczesnego centrum kulturowego pradziejowej Europy jakim była kultura halsztacka,  a za ich pośrednictwem ożywione kontakty z cywilizacjami kręgu Morza Śródziemnego (Etruria, Grecja). Dzięki temu docierały na nasze ziemie nie tylko wyroby materialne, a także przepływały nowe idee.
                                                                                   
Jolanta Szałkowska- Łoś
 
Ceramiczny wózek kultowy (VIII - VI w. p. n.e.)
Ceramiczny wózek kultowy (VIII - VI w. p. n.e.)
 




Designed: Jimpenny / Programmed: FreshData