kontrast:   czcionka: A A+ Muzeum bez barier
PL  EN

Odwiedź nas na:



Polecamy

wystawy i wydarzenia:





DREWNIANA RURA WODOCIĄGOWA (XVI W.)

Datowanie: XVI W.


Jednym z niezwykle interesujących zabytków prezentowanych na wystawie „Bydgoszcz  późnośredniowieczna i nowożytna w świetle źródeł archeologicznych” jest pochodząca z XVI wieku drewniana rura wodociągowa. Zabytek ten jest niezmiernie ciekawy zarówno ze względu na walory ekspozycyjne jak  i poznawcze. Został pozyskany przez pracowników Muzeum Okręgowego im. Leona Wyczółkowskiego w latach osiemdziesiątych XX wieku podczas nadzorów archeologicznych na Starym Rynku. Wzmożony ruch budowlany w następnych dziesięcioleciach sprawił, że relikty drewnianych rur odkryto także w innych rejonach Starego Miasta. Znaleziska te przyniosły szereg istotnych informacji dotyczących sieci wodociągowej  w staropolskiej Bydgoszczy, w tym także w zakresie techniki jej wykonania. Zdecydowaną większość znalezionych drewnianych rur (także i tę prezentowaną na ekspozycji)  wykonano  z drewna sosnowego, a tylko w wyjątkowych wypadkach stosowano inne gatunki,  np. dąb.  W przeważającej  ilości  rury posiadały przekrój okrągły, bez śladów obróbki powierzchni, a częstym zjawiskiem była obecność na powierzchni kory czy też wystających pozostałości uciętych konarów. Nasz egzemplarz wyróżnia się gładką powierzchnią (choć dzisiaj spękaną na skutek wysuszenia) oraz zastosowaniem metalowego łącznika. Często stosowano też drewniane łączniki. Gatunki drewna dobierano tak, aby łączniki pęczniały bardziej niż okalająca je rura, co miało zapewnić szczelność konstrukcji. Archeologiczne źródła w postaci reliktów drewnianych rur odkrywanych  głównie w południowo-zachodnich rewirach lokacyjnego miasta wskazują na to, że do wytyczenia sieci wodociągowej wykorzystano siły grawitacji. Zgodnie z jej zasadami wodę z rejonów położonych wyżej (sugeruje się, ze były to  nieistniejące dziś strumienie: Żniński i Wilczak) prowadzono do centralnego punktu miasta czyli do rynku, gdzie biegła główna linia wodociągowa ( nasz eksponat zapewne stanowi jej część). Od niej przyłączami wodę  doprowadzano do ratusza i  poszczególnych posesji. Jak podają źródła historyczne  twórcą głównej sieci bydgoskich wodociągów, powstałej w naszym mieście w połowie XVI wieku, był mistrz Walenty z Bochni. Sieć wodociągowa przyczyniła się do poprawy warunków życia bydgoszczan oraz rozwoju gospodarczego miasta, zwłaszcza za przyczyną browarnictwa rozwijającego się dzięki dobrze funkcjonującym wodociągom.

Jolanta Szałkowska- Łoś

fragment ekspozycji z obiektem miesiąca

fot. W. Woźniak

 





Designed: Jimpenny / Programmed: FreshData