kontrast:   czcionka: A A+ Muzeum bez barier
PL  EN

Odwiedź nas na:



Muzeum

200 rocznica urodzin Maksymiliana Antoniego Piotrowskiego

06.06.2013

Przypadająca 200 rocznica urodzin Maksymiliana Antoniego Piotrowskiego stanowi okazję do przypomnienia sylwetki malarza, który niegdyś zdobywał sławę i uznanie w całej Europie.:::

Urodził się 8 czerwca 1813 roku w Bydgoszczy. Jego rodzice byli właścicielami piekarni. Po ukończeniu szkół w rodzinnym mieście, w 1833 roku wyjechał do Berlina, gdzie wstąpił do Królewskiej Akademii Sztuk Pięknych. Okres studiów zaowocował pracami, których tematyka odzwierciedla różnorodne zainteresowania artysty. Obok scen rodzajowych o sentymentalnym zabarwieniu, tworzył żywiołowe, często żartobliwe wyobrażenia studenckich zabaw. W tym czasie powstały też liczne portrety, głównie wizerunki osób bliskich artyście, tworzone podczas wizyt w rodzinnym domu. Utrzymane w manierze akademizmu, mają charakter reprezentacyjny; niekiedy są, jak na przykład Scena balkonowa, stylizowane w duchu minionych epok. Z tego okresu pochodzi też zaginiony obraz Chłopcy przy zabawie pod murami zamku bydgoskiego oraz prace o charakterze religijnym przeznaczone do bydgoskiej fary (św. Antoni i bł. Salomea pomyślane jako dwustronny feretron). Tematykę dla swoich dzieł malarz znajdował też w poematach doby oświecenia i romantyzmu, czego przykładem jest Hugon opierający się zalotom Almanasaris - scena z Oberona Christopha Martina Wielanda. Jednak największy wpływ na artystę wywarła nauka w klasie malarstwa historycznego, prowadzonej przez Wilhelma Hensla; to dzięki niemu wielokrotnie w swej twórczości podejmował akademickie tematy z minionych dziejów. 

Kontynuując studia w Akademii Sztuk Pięknych w Düsseldorfie, Piotrowski zetknął się z jej dyrektorem Wilhelmem Schadowem - entuzjastą nazarenizmu, który odrodzenie skostniałej pod wpływem akademickiego klasycyzmu sztuki upatrywał w sentymentalno-romantycznych i religijnych kompozycjach nawiązujących do spuścizny artystów quattrocenta. Swoje zainteresowania tą ideą Piotrowski rozwijał we Włoszech. W 1842 roku przyjęty został do rzymskiego stowarzyszenia artystycznego o wielonarodowościowym charakterze - Ponte Molle Gesellschaft. Nawiązał kontakt z protagonistą nazareńczyków Johannem Friedrichem Overbeckiem oraz kapitolińczykami, którzy uprawiali włoską manierę nazarenizmu, akcentującą krajobraz i sceny rodzajowe. Pobyt we Włoszech wniósł w twórczość malarza liczne sceny z życia ludu, osadzone w sielankowym pejzażu. Dalsza podróż artystyczna Piotrowskiego wiodła przez Monachium, gdzie poznał Petera Corneliusa i Wilhelma Kaulbacha, a podziw dla ich twórczości utwierdził go w konieczności tworzenia prac w duchu religijnym i historycznym.

Wraz z ukończeniem studiów, w 1844 roku Piotrowski osiadł w Berlinie, gdzie przez trzy lata pracował nad zamówieniem Anglika Williama Emptoma. Obraz miał podejmować temat interwencji kolonialnych imperium brytyjskiego i ilustrować epizod I wojny angielsko-afgańskiej Jednak w związku ze śmiercią zleceniodawcy, to monumentalne dzieło pozostało jedynie w fazie kartonu i szkiców.

Rok 1848 przyniósł zaangażowanie się malarza w wydarzenia Wiosny Ludów. Piotrowski prowadził działalność patriotyczną na terenie Berlina (był tu nawet aresztowany), Bydgoszczy i Poznania. Z tego czasu pochodzi alegoryczny, propagandowy rysunek przeznaczony do litograficznego powielania, zamówiony przez Ligę Polską: Przez jedność i równość do niepodległości i wolności.

Od roku 1849 stałym miejscem pobytu Piotrowskiego stał się Królewiec, gdzie malarz otrzymał powołanie na profesora Pruskiej Akademii Sztuk Pięknych i objął klasę rysunków z gipsów antycznych. Okres ten naznaczony był dojrzałą, intensywną pracą artystyczną. Wtedy to podjął prace z zakresu monumentalnego malarstwa ściennego. Z roku 1853 pochodziła dekoracja zniszczonego w czasie II wojny światowej plafonu w królewskiej poczekalni dworca w Królewcu, przedstawiająca w alegorycznej formie błogosławieństwa kolei dla dobra kraju. Nie zachowały się również polichromie w auli uniwersytetu królewieckiego, przygotowane razem z Ludwigiem Rosenfelderem i Gustawem Gräfem w latach 1863-1871; utrzymany w duchu klasycyzmu program dekoracji ilustrował główne katedry uniwersyteckie: teologię, prawo, medycynę i filozofię.  

Osiedlając się w Królewcu, artysta nie zerwał kontaktów z krajem. Niemal corocznie przysyłał swoje obrazy na wystawy polskich towarzystw sztuk pięknych w Warszawie, Poznaniu i Krakowie. Największe uznanie i rozgłos przyniosło malarzowi wystawienie w 1859 roku w krakowskim Towarzystwie Przyjaciół Sztuk Pięknych obrazu Śmierć Wandy. Oparta na legendzie o słowiańskiej królewnie Wandzie „co nie chciała Niemca”, utrzymana w duchu romantyzmu kompozycja, odczytywana była jako wyraz patriotyzmu Piotrowskiego, który celnie trafił w narodowe odczucia odbiorców. Z kolei kontakt z rodzinnym miastem zaowocował obrazami przeznaczonymi do nieistniejącego już bydgoskiego kościoła pojezuickiego: wizerunkiem Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Marii Panny (dziś można oglądać go w ołtarzu głównym kościoła św. św. Piotra i Pawła w Bydgoszczy) oraz przedstawieniem przeznaczonym do ołtarza głównego: Św. Ignacy Loyola (obecnie obraz zdobi prezbiterium świątyni OO. Jezuitów w Jastrzębiej Górze).

Piotrowski eksponował swoje prace w wielu miastach europejskich, m.in. w Dreźnie, Monachium, Lipsku, Kolonii, Dublinie, Gandawie, Lwowie i oczywiście w Królewcu. Wystawa Powszechna w Paryżu w 1867 roku była okazją do zaprezentowania kompozycji Pożegnanie Marii Antoniny z Delfinem w więzieniu w Temple. Kontynuując tematykę historyczną w swej twórczości, malarz odniósł się do jednej z najbardziej tragicznych scen rewolucji francuskiej.      

Równolegle Piotrowski tworzył prace o tematyce rodzajowej, wśród których szczególne uznanie zyskały sentymentalne sceny z życia flisaków. Popularność zdobyły również jego realistyczne wizerunki mieszczan utrzymane w stylistyce biedermeier o wysokim poziomie warsztatu artystycznego, czego przykładem jest wyidealizowany Portret damy w białej sukni.

Maksymilian Antoni Piotrowski zmarł 29 listopada 1875 roku w Królewcu. Artystę sprowadzono do Bydgoszczy i pochowano na Cmentarzu Starofarnym.

Muzeum Okręgowe im. Leona Wyczółkowskiego w Bydgoszczy od wielu lat kolekcjonuje prace artysty; mimo uszczuplenia jakie przyniosły działania II wojny światowej, nadal posiada ich największy malarski zbiór. Wiele prac Maksymiliana Antoniego Piotrowskiego znajduje się poza granicami Polski, zarówno w kolekcjach muzealnych, jak i prywatnych.

 

Inga Kopciewicz

Maksymilian Antoni Piotrowski, Autoportret z paletą, 1849, olej, fot. Wojciech Woźniak : kliknij
Maksymilian Antoni Piotrowski, Portret damy w białej sukni, 1858, olej, fot. Wojciech Woźniak : kliknij
Maksymilian Antoni Piotrowski, Portret matki artysty, 1848, olej, fot. Wojciech Woźniak : kliknij
Maksymilian Antoni Piotrowski, Portret prof. Wilhelma Schadowa, 1848, olej, fot. Wojciech Woźniak : kliknij
Maksymilian Antoni Piotrowski, Scena balkonowa - portret rodzeństwa artysty, 1839, olej, fot. Wojciech Woźniak : kliknij
Maksymilian Antoni Piotrowski, Spoczynek - akt kobiecy, 1847, olej, fot. Wojciech Woźniak : kliknij
Maksymilian Antoni Piotrowski, Bł. Salomea, 1837, olej, fot. Wojciech Woźniak : kliknij
Maksymilian Antoni Piotrowski, Św. Antoni, 1837, olej, fot. Wojciech Woźniak : kliknij
Maksymilian Antoni Piotrowski, Portret brata artysty Jana Nepomucena w dniu ślubu, 1850, olej, fot. Wojciech Woźniak : kliknij
Maksymilian Antoni Piotrowski, Portret bratowej artysty Emmy z Biszoffów - żony Jana Nepomucena - w dniu ślubu, 1850, olej, fot. Wojciech Woźniak : kliknij
Maksymilian Antoni Piotrowski, Portret dziewczynki, 1850, olej, fot. Wojciech Woźniak : kliknij
Maksymilian Antoni Piotrowski, Niebieska grota - Capri, 1843, olej, fot. Wojciech Woźniak : kliknij
Maksymilian Antoni Piotrowski, Portret bratanka, 1837, olej, fot. Wojciech Woźniak : kliknij
Maksymilian Antoni Piotrowski, Książę szaleńców, 1841, olej, fot. Wojciech Woźniak : kliknij
Maksymilian Antoni Piotrowski, Hugon opierający się zalotom Almanasaris, 1841, olej, fot. Wojciech Woźniak : kliknij


Polecamy

wystawy i wydarzenia:




Designed: Jimpenny / Programmed: FreshData